Historia Polski bez mitów: Sarmaci i mieszczanie - e-book

WYDANIE II — PRZEDSPRZEDAŻ 

Polska historia jest pełna miast, ale polska opowieść o historii pozostaje zadziwiająco bezmiejska. Mieszczanin nie pasuje do narodowej dekoracji: nie ma husarskich skrzydeł, a jeśli mówi po niemiecku lub jidysz, najłatwiej uznać, że w polskiej historii właściwie go nie było.

Drugie wydanie „Historii Polski bez mitów: Sarmaci i Mieszczanie” przedstawia nasze dzieje jako spór dwóch porządków: miasta i folwarku, prawa i przywileju, awansu i dziedziczonego statusu. Sarmatyzm nie był bowiem tylko strojem i obyczajem. Był systemem, w którym interes jednego stanu przedstawiono jako wolność całego narodu, ograniczając jednocześnie mieszczan, chłopów i samo państwo.

Nie zamierzam zastępować mitu szlacheckiego mieszczańską laurką. Patrycjat bronił własnych monopoli, a miasta nie były republikami świętych. Tworzyły jednak przestrzeń dla samorządu, umowy, fachowości i awansu. Folwarczna Rzeczpospolita potrzebowała tych mechanizmów, lecz zamiast je wzmacniać, systematycznie dusiła ich rozwój.

To drugie wydanie jest w istocie nową, bardziej chronologiczną i ostrzejszą książką. Więcej tu Gdańska, Poznania, Wrocławia i Szczecina. Od Piastów po III RP powraca jedno pytanie: czy Polska ma być państwem prawa, miast i pracy, czy nadal żyć snem o sarmackiej wyjątkowości?

Czego dowiesz się z tej książki?

• Dlaczego autor stawia polityczny talent Mieszka I wyżej niż wojenną sławę Bolesława Chrobrego.
• Dlaczego rozbicie dzielnicowe było także okresem rozwoju miast i wsi lokowanych na prawie zachodnim.
• Jak dokładniejsze procedury prawa miejskiego chroniły mieszczan i chłopów przed samowolą feudałów.
• Dlaczego konflikt Łokietka z krakowskimi mieszczanami był sporem prawnym i stanowym, a nie tylko narodowościowym.
• Jak kolejne przywileje zamknęły mieszczanom dostęp do ziemi, urzędów, polityki i awansu społecznego.
• Dlaczego niemieckojęzyczni mieszkańcy Gdańska, Poznania, Wrocławia i Torunia nie są obcym przypisem do polskiej historii.
• Dlaczego „spichlerz Europy” i „złota wolność” mówią mniej o potędze Rzeczypospolitej, niż chcieliby ich wielbiciele.
• Jak protestanckie miasta i konflikty wyznaniowe komplikują mit wyjątkowej polskiej tolerancji.
• Dlaczego zwycięskie szarże husarii nie zastępowały administracji, podatków, produkcji broni ani wygrywania wojen.
• Dlaczego autor odrzuca opowieść o Janie III Sobieskim jako wybawcy Austrii i Europy.
• Jak reformy epoki saskiej przygotowały część zmian przypisywanych później Stanisławowi Augustowi.
• Kim byli Jan Dekert i Stanisław Staszic, czego żądała Czarna procesja i dlaczego kompromis mieszczańsko-szlachecki przyszedł tak późno.
• Czego Konstytucja 3 maja nadal nie dawała mieszczanom i chłopom.
• Dlaczego wewnętrzna niewydolność Rzeczypospolitej uczyniła rozbiory możliwymi oraz co zaborcy modernizowali, działając we własnym interesie.
• Dlaczego kolejnych powstań nie można oceniać jedną miarą i jaką porażkę Piłsudski poniósł w 1926 roku.
• Dlaczego Francja i Wielka Brytania, wbrew obiegowej opinii, nie zdradziły Polski we wrześniu 1939 roku.
• Jak polski ustrój zmienił się w 1997 roku i dlaczego dawny spór Sarmaty z mieszczaninem powraca także we współczesnej polityce.